Żegnamy śp. Zuzannę Kowalską

//Żegnamy śp. Zuzannę Kowalską

Żegnamy śp. Zuzannę Kowalską

Żegnamy śp. Zuzannę Kowalską

„………są pożegnania, na które nigdy nie będziemy gotowi. Są słowa, które zawsze wywoływać będą morze łez i są takie osoby, na myśl o których zawsze zasypie nas lawina wspomnień…….”

W dniu dzisiejszym żegnamy śp. Zuzannę Kowalską – mieszkankę naszej gminy, osobę zasłużoną w działaniach społecznych i kulturalnych na rzecz rozwoju naszej społeczności. Ambasadorkę lokalnych tradycji i zwyczajów, widowisk obrzędowych oraz gwary Ziemi Wojciechowskiej.

Śp. Zuzanna Kowalska  pracę zawodową rozpoczęła w 1950 roku w Gminnej Spółdzielni „SCH”
w Wojciechowie. Następnie pracowała jako główna księgowa w Bełżycach w Zakładzie Gospodarki Komunalnej, Powiatowym Przedsiębiorstwie Przemysłu Terenowego i Wojewódzkiej Spółdzielni Budownictwa Wiejskiego. Wróciła do Wojciechowa w 1980 r. i pracowała w Spółdzielni Kółek Rolniczych na stanowisku głównej księgowej. W 1981 r. podjęła pracę sekretarza Urzędu Gminy w Wojciechowie, skąd w 1987 r. przeszłą na emeryturę. Jako sekretarz, zainicjowała szereg przedsięwzięć, które do dzisiaj służą lokalnemu społeczeństwu.

Śp. Zuzanna Kowalska oprócz pracy zawodowej, poświęcała się sprawom społecznym. Była pierwszym redaktorem Gazety Wojciechowskiej i autorką wielu jej artykułów. Przez wiele lat związana była z Gminnym Ośrodkiem Kultury w Wojciechowie. Przez ponad 45 lat śpiewała w chórze kościelnym, co było jej pasją wyniesioną z domu rodzinnego. Będąc już na emeryturze nie zaprzestała działań na rzecz tworzenia, upowszechnienia i ochrony kultury. W roku 2003 czynnie uczestniczyła w powstaniu Klubu Seniora w Wojciechowie, którego była 12 lat członkiem. Jednym z pierwszych osiągnięć Klubu było reaktywowanie Gazety Wojciechowskiej po 13 latach przestoju. W większości numerów tego wydawnictwa znajdziemy artykuły śp. Zuzanny, o różnej tematyce, inspirujące, ciekawe, opisujące rzeczywistość Wojciechowa na przestrzeni wielu lat.

Całą swoją aktywność w klubie skierowała na działania, aby ocalić od zapomnienia wszystko, co w kulturze Wojciechowa najcenniejsze. Z jej udziałem Klub Seniora dokonał  szeregu  niezmiernie ważnych przedsięwzięć, związanych głównie z dokumentowaniem dziedzictwa kulturowego Gminy Wojciechów.

Z inicjatywy śp. Zuzanny Kowalskiej powstało Muzeum Regionalne w Wojciechowie, którego była współorganizatorem. Bezpłatnie przekazała na jego rzecz wiele eksponatów, szczególnie elementów wyposażenia chałupy wojciechowskiej z pocz. XX w., wiele tradycyjnych narzędzi rolniczych i domowych, które zachowała jako pamiątki rodzinne. Muzeum zostało uhonorowane nagrodą „Perełka Lubelszczyzny” przyznawaną przez Województwo Lubelskie. Równocześnie z tworzeniem Wojciechowskiego Muzeum Regionalnego, śp. Zuzanna napisała kilka rozdziałów książki “Wojciechów, wieś przy wieży – ocalić od zapomnienia”, gdzie szczegółowo opisała życie mieszkańców Wojciechowa w oparciu o opowiadania swoich rodziców i o własne przeżycia czy obserwacje. Książka ta, to piękny obraz dzieciństwa, młodości, życia dorosłego i starości w dawnym Wojciechowie. Jest uznawana za bardzo cenny dokument życia na dawnej lubelskiej wsi.

Jej niezwykła wiedza na temat dziejów, obyczajów, tradycji i folkloru Ziemi Wojciechowskiej znalazła swoje odzwierciedlenie w serii wydawnictw dotyczących życia dawnego Wojciechowa, których jest współautorką.

Śp. Zuzanna przyczyniła się w dużej mierze do powstania w 2006 r. książki „Wojciechowskie Śpiewanie”. Wydawnictwo zawiera 101 tekstów pieśni śpiewanych w Wojciechowie i okolicach. Przekazywane ustnie z pokolenia na pokolenie pieśni obrzędowe, okolicznościowe, patriotyczne, weselne, partyzanckie i inne pozwoliły na zachowanie pierwotnego bogactwa gatunków, pełnej wymowy i leksyki gwarowej.

Kolejnym wydawnictwem powstałym w 2007 r. przy dużym zaangażowaniu śp. Zuzanny Kowalskiej  było „Spotkanie z historią – wydarzenia z lat okupacji w Gminie Wojciechów”.  Książka zawiera dokumentację m.in. Masowego Mordu w Szczuczkach a także akcji obrony skarbów wawelskich,    w której brali udział wojciechowscy gospodarze.  Spisane wspomnienia dają obraz działań wojennych mających miejsce na Ziemi Wojciechowskiej a także pokazują bohaterów wojennych, którzy walczyli za swoją „Małą Ojczyznę”.

Śp. Zuzanna była też autorką scenariuszy widowisk teatralnych: Wojciechowskie tradycje świąteczne oraz Przednówek. Opisała w nich obrzędy i zwyczaje występujące w Wojciechowie – zachowując przy tym gwarę wojciechowską.  Scenariusze te były wystawiane na wielu scenach w całym kraju.

W roku 2008, jako scenarzysta wielu przedstawień obrzędowych była inicjatorką zebrania i wydania scenariuszy widowisk teatralnych napisanych przez mieszkańców Gminy Wojciechów, które wielokrotnie wystawiane były przez miejscowe teatry obrzędowe na scenie w Nałęczowie, Lublinie, Opolu Lubelskim, Warszawie, Kazimierzu Dolnym, Tarnogrodzie jak również w Wojciechowie. Scenariusze zebrane w wydawnictwie „Zwyczaje, obrzędy i tradycje Ziemi Wojciechowskiej” swoją treścią oddają specyfikę i charakter nie tylko rodzinnej wsi, ale także całego regionu.

Kolejnym wyzwaniem dla śp. Zuzanny Kowalskiej był znaczący udział w udokumentowaniu historii Kapeli Wojciechowskiej. Zadanie niezmiernie trudne gdyż działalność Kapeli rozpoczęła się w 1926 r.  Książka pt. „Z podróżnikami przez pokolenia. Monografia Kapeli Wojciechowskiej” powstała w 2009 r. Wydawnictwo zawiera historię zespołu, sylwetki biograficzne ponad 30 muzykantów, którzy na przestrzeni 82 lat tworzyli ten zespół, zapis nutowy utworów wykonywanych przez Kapelę Wojciechowską a także wspomnienia i relacje osób mających okazję współpracować z kapelą.  Rozdział autorstwa śp. Zuzanny pt. „Jak to z Muzykantami na wsi bywało” daje doskonały obraz muzykowania na dawnej polskiej wsi.

Kolejne wydawnictwo, którego była inicjatorem i współautorem to książka „Godumy po wojciechosku” wydana  pod koniec 2011 r. Napisana w całości gwarą, zachowuje niepowtarzalny, odrębny sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości przez żyjących tu ludzi. Stanowi swoisty dokument odmian dialektowych występujących na Ziemi Wojciechowskiej.

Działalność patriotyczna śp. Zuzanny Kowalskiej, to przede wszystkim przygotowywane scenariusze części artystycznych, prezentowanych przez Klub Seniora z okazji Świąt Narodowych. Odczytywane referaty okolicznościowe, recytacje oraz pięknie zaśpiewane pieśni patriotyczne.

Jako przedstawicielka Klubu Seniora zawsze służyła pomocą przy organizacji wszelkich wydarzeń rocznicowych a także Dożynek Parafialno-Gminnych. Chętnie przekazywała młodszemu pokoleniu swoją wiedzę i doświadczenie.  Spotykała się z młodzieżą, prezentując, zwłaszcza w Muzeum Regionalnym działanie starych narzędzi i sprzętów, które w większości pochodzą z jej rodzinnego domu. Dzisiaj muzeum to, odwiedzają turyści z całej Polski, a zebrane w nim eksponaty wzbudzają podziw i zainteresowanie.

Śp. Zuzanna Kowalska była skarbnicą wiedzy na temat życia w Wojciechowie, zmieniającej się mentalności jego mieszkańców. Poświęcając swój wolny czas prowadziła szeroką działalność na rzecz szerzenia kultury i tradycji ludowych, pielęgnowania dziedzictwa kulturowego naszego regionu. Jej patriotyczna postawa, pamięć o rodzimej historii, regionalnych tradycjach; poczucie przynależności i szacunek dla dziedzictwa kulturowego będą dla nas, następnych pokoleń przykładem do naśladowania.

Pozostawiła po sobie ogromny dorobek kulturalny, którego nie można przedstawić w kilku słowach.

Zawsze służąca radą, zaangażowana w kolejne działania na rzecz kultywowania tradycji we współczesnym świecie, zaineresowana planami i działaniami Gminnego Ośrodka Kultury w Wojciechowie….…..pozostanie w naszych wspomnieniach.

Cytując ks. Jana Twardowskiego „nie umiera ten, kto tkwi w sercach i pamięci naszej…….”

Pokój jej duszy

2022-01-17T11:28:23+00:0017 styczeń, 2022|Categories: Aktualności|